Moet je op goodwill afschrijven? Hoe moet je de goodwill berekenen? Wat is goodwill eigenlijk?

Het is goed gebruik (en verplicht) om activa af te schrijven over meerdere jaren. Hierdoor worden de kosten van bijvoorbeeld een machine verdeeld over de boekjaren waarin die machine gebruikt wordt. Voor goodwill geldt hetzelfde. Als je deze kosten in één jaar zou moeten nemen, zou je dat jaar waarschijnlijk (groot) verlies lijden, maar de baten van de goodwill pluk je (als het goed is) over meerdere jaren. Dus kun je, onder voorwaarden, de goodwill activeren en hierop jaarlijks afschrijven.

Wat is goodwill?

Goodwill vertegenwoordigt het positieve verschil tussen de werkelijke waarde van een bedrijf en de waarde van de activa en passiva op de balans.

Je krijgt te maken met goodwill wanneer je een bedrijf overneemt voor een koopprijs die hoger is dan de boekwaarde van de activa. Dit is bij bijna alle overnames het geval, want de “waarde in het economisch verkeer” is veelal hoger dan de waarde van de activa.  Dat komt omdat je niet alleen de vaste activa koopt, maar ook de reputatie, klantenbestand, merkwaarde en andere niet-fysieke activa die een bedrijf bezit en die niet direct op de balans staan.

Of, als je de aandelen aanschaft: je koopt niet alleen de waarde van het eigen vermogen, maar ook de toekomstige verdiencapaciteit van de onderneming.

Hoe wordt goodwill boekhoudkundig verwerkt?

Het verschil tussen de koopprijs en de boekwaarde is goodwill. De wet verplicht je de goodwill apart op de balans te vermelden. Dit gebeurt onder het kopje “Immateriële vaste activa”. De wettelijke afschrijftermijn voor goodwill is “naar gelang van de verwachte gebruiksduur” (Art. 2:386, lid 3 BW), maar hetzelfde artikel noemt tien jaar als een “standaard” afschrijvingstermijn. De belastingdienst hanteert een afschrijvingstermijn van minimaal 10 jaar als uitgangspunt.

Voorbeeld:
Je koopt een winkel. Het pand, de inventaris en de hele voorraad zijn volgens de balans van de verkoper € 290.000 waard. Je betaalt hiervoor € 350.000 aan de verkoper.

De materiële activa komen op jouw balans voor de waarde waarvoor ze in de boeken van de verkoper stonden. Je volgt hetzelfde afschrijvingsschema als de verkoper. Daarnaast komt er een kopje “Immateriële vaste activa” op je balans, waarop je een bedrag van € 60.000 aan Goodwill activeert. Hierop schrijf je jaarlijks (maximaal) € 6.000 af.

Voorbeeld 2:
Je koopt dezelfde winkel, maar in plaats van de activa besluit je, vanuit je eigen BV, de hele BV te kopen. Op de balans zie je dat het eigen vermogen van de BV € 240.000 is. De koopprijs bedraagt nog altijd € 350.000.

Op de balans verschijnt, onder het kopje “Financiële Vaste Activa” de post “Deelneming” (of “Groepsmaatschappij” voor € 240.000. Deze waarde wordt elk jaar aangepast op basis van de gerealiseerde boekwinst. Daarnaast verschijnt de post “Goodwill” op je balans. De goodwill is in dit voordeel geen € 60.000, maar € 350.000 – € 240.000 = € 90.000. Hierop schrijf je jaarlijks maximaal € 9.000 af.

Daarnaast wordt, binnen de pas aangekochte BV, hetzelfde afschrijvingsschema gevolgd als daarvoor. Logisch, want binnen de BV is niets verandert. Alleen de eigenaar is veranderd.

Conclusie

Goodwill wordt boekhoudkundig op dezelfde manier behandeld als elk ander (vast) actief. Wanneer goodwill gerealiseerd is, wordt dit geactiveerd en vervolgens in minimaal 10 jaar afgeschreven.